“Geçmişten Geleceğe Tarih Haberleri” başlığı altında bugüne değin yaptığı tarih haberlerinin öyküsünü anlatan Gazeteci Yazar Gürhan Adana, bu alanda edindiği deneyim ve izlenimlerini paylaştı. Adana, Barcın höyüğündeki antik kazılardan, önemli akademisyenlerin ilçenin Osmanlının ilk başkenti olduğu yönündeki açıklamalarına kadar birçok dalda çalıştığı haberlerin özetlerini okudu.
2005-2015 yılları arasında Barcın höyüğünde 10 yıl süren antik kazılardan elde edilen buluntu ve çıkarılan sonuçların Yenişehir’deki ilk yerleşimin 9 bin yıl öncesine kadar dayandığının anlaşıldığını ifade eden Adana, “Süt dünyada ilk kez Yenişehir Barcın höyüğündeki yerleşimde yoğurt, peynir üretilmiştir. Bu bilimsel olarak kanıtlandı. Bu kazılardan ayrıca tarımın Avrupa’ya bu bölgeden yayıldığı saptandı” dedi.
Buradaki kazılarda günümüzden 8 bin 500 yıl öncesine değin uzanan zaman dilimindeki Bizans, Kalkolitik ve Neolitik çağlarına ait mimari yapılar, mezarlar ve kap kacaklar bulunduğunu ifade eden Adana sözlerini şöyle sürdürdü: “Boğaziçi Üniversitesi Kimya Bölümü’nden Prof. Dr. Hadi Özbal, çanak çömlek pişirme kaplarında bulunan yağ kalıntılarının Boğaziçi Üniversitesi’nde analizinin yapıldığını, peynir, tereyağı ya da yoğurt gibi ürünlerin 9 bin yıl önce burada imal edildiğinin anlaşıldığını belirtmişti. Özbal ayrıca tarımın çok verimli olan bu ovadan Balkanlar üzerinden Avrupa’ya ulaşmış olabileceğini vurgulamıştı. Bu arada bu kazılarda Yenişehir’in ormanlarla çevrili bir göl olduğu, gölün çevresinin yüksek kesimlere doğru meşe ve fındık ormanlarıyla kaplı olduğu da saptanmıştı.”
Programın ilerleyen bölümlerinde dünyaca ünlü merhum Tarihçi Halil İnalcık’ın Yenişehir’i ziyaret ettiğini hatırlatan Adana, “Halil Hoca, Yenişehir’in Osmanlının ilk başkenti olduğunu açıklayıp kutlamaların burada yapılması gerektiğini söylemişti. Ayrıca, Osman Bey’in 1299 yılında Yenişehir’e geldiğini ve komşu ilçe İznik’in fethi için Bizans ordusuyla yaptığı savaşı kazandığını, 27 Temmuz 1302’deki bu savaşın sonuçları itibarıyla Osmanlı Devleti’nin kurulduğu tarih olduğunu, uç beyliği olan Yenişehir’in de ilk başkent olduğunu vurgulamıştı. Bu açıklamalarını haber yapıp kayıt altına almıştık. Kendisinin bu açıklamalarının çok kıymetli olduğunu düşünüyorum” diye konuştu.
Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın da Yenişehir’de 2012 yılında bir konferans verdiğini anımsatan Adana, “Konferansta, ‘Türkler tarafından kurulmuş ilk ve tek şehir Yenişehir’dir’ demişti. Yenişehir’in göçebe Türkler tarafından kurulduğunu ve adının da bu nedenle Yenişehir olduğunu vurgulamıştı” dedi.
Prof. Dr. Yusuf Oğuzoğlu’nun ise Yenişehir sevdalısı bir tarihçi olduğunu anlatan Adana, Oğuzoğlu’nun ilçedeki çalışmalarının önemine değindi. Adana, 1988 yılında Balibey Camii’nin bahçe düzenlemesi sırasında Bali Bey ile kızına ait mezar ile 300 yıllık olduğu sanılan bir su kuyusunun bulunduğunu ifade eden Adana, bu kuyunun gün yüzüne çıkarılabileceğinin altını çizdi.
