Çocukların suça sürüklenmesine yol açan nedenlerin tüm boyutlarıyla incelenerek koruyucu ve önleyici mekanizmalar geliştirilmesiyle çocukların toplumsal yaşama etkin katılımlarının sağlanması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla kurulan Meclis Araştırma Komisyonu, Komisyon Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut başkanlığında 7’inci kez toplandı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın katılımıyla gerçekleştirilen komisyonda suça sürüklenen çocuklara ilişkin yürütülen çalışmalar ele alındı.
“Ahmet Mattia’nın, Atlas’ın hayatını kaybetmesi hepimizi derinden üzdü”
Komisyonun açılışında konuşan Bakan Göktaş, son dönemde herkesi derinden etkileyen olaylara şahit olduklarını ve bu olayların suça sürüklenen çocuklar konusunun tüm boyutlarıyla tekrar ele alınmasını gerektirdiğini kaydetti. Yaşanan olayların merkezinde toplumun adalet beklentisi ve çocukların suça itilmesini üreten risk zinciri olmak üzere üzerinde durulması gereken iki konu olduğunu belirten Göktaş, “Ahmet Mattia’nın, Atlas’ın hayatını kaybetmesi hepimizi derinden üzdü. Bu kaybın acısını beraber yaşadık. İlk günden itibaren ailelerin yanında olduk. Adli süreçlerin yakın takipçisi olduk. Bu noktada şunu açıkça ifade etmek isterim ki, adalet beklentisi ile çocuk koruma yaklaşımı birbirinin alternatifi değildir. Çocuğu suça iten zinciri kırmak da toplum güvenliğinin kalıcı şartıdır. Burada şu parantezi açmak isterim. Bakanlık olarak mağdurun çocuk olduğu vakalarda davaya katılmamız, mağdur çocuğun yaşam hakkı başta olmak üzere tüm haklarını koruma sorumluluğundan kaynaklanır. Mağdur çocuğun ailesinin yalnız bırakılmaması görevimizin ayrılmaz bir parçasıdır. Bizim üzerimize düşen görev, bu iki gerçeği aynı anda birbirini zedelemeden güçlendirmektir” açıklamasında bulundu.
Bakan Göktaş, karşılaştıkları vakalarda suça sürüklenmenin çoğu kez anlık bir kararla değil, birikerek büyüyen bir ‘risk zinciri’yle oluştuğunu sözlerine ekleyerek, bu zincirin ilk halkasında okuldan kopma, ikinci halkada sağlıksız aile içi dinamikleri, üçüncü halkada ise sokak ve akran çevresi var olduğunu dile getirdi. Geçen yıl bakanlık olarak gerçekleştirdikleri ‘Dijital Bağımlılık ve Aile Çalıştayı’nın suça sürüklenen çocuk sorununa çözüm üretmek için önemli veriler gösterdiğini kaydeden Göktaş, çalıştay ile dijital dünyanın aile yapısı üzerinde güçlü bir etkisi olduğunu ortaya koyduklarını söyledi. UNICEF ve Dünya Sağlık Örgütü’nün suça sürüklenen çocuk ve gençlere ilişkin gerçekleştirdiği araştırmalara değinen Göktaş, suça sürüklenme zincirinin diğer halkasında dijital alan üzerinden kurulan temaslar, yönlendirmeler ve örgütlenmelerin yer aldığını bildirdi.
“Çocuklarımıza, ailelere rehberlik eden içerikler sunuyoruz”
Göktaş, Bakanlık olarak çok katmanlı risk zincirini kırmak için üç düzeyde hareket ettiklerini ve bunun ilk düzeyinin erken müdahale olduğunun altını çizerek, şu ifadelere yer verdi:
“Bu amaç doğrultusunda sosyal risk haritaları oluşturduk. Böylelikle ilçe, mahalle ve hatta hane ölçeğinde muhtemel tehditleri bütüncül bir yaklaşımla izliyoruz. Sosyal risk haritası dinamiktir. Sosyal risk haritaları, önleyici hizmetlerimizi güçlendiren önemli bir araçtır. Bu çalışmayla sahada erken uyarı ve sistematik izleme konusunda yeni bir dönem başlattık. Çocuğun suça sürüklenmesi, çocuk ihmali ve sosyal ekonomik yoksunluk sosyal risk haritalarımızın pilotlarını tamamladık. Diğer yandan Çocuklar Güvende mobil ekiplerimizle risk altındaki çocukları okul, aile ve sosyal çevrelerinde eş zamanlı takip ediyoruz. Herhangi bir ihbar aldığımızda doğrudan müdahale ediyoruz. Aralık ayında hizmete sunduğumuz Çocuklar Güvende web sitesi ve mobil uygulamasıyla çocuklarımıza, ailelere rehberlik eden içerikler sunuyoruz. Aynı zamanda riskli durumlarda doğru desteğin devreye girmesini sağlıyoruz.”
Çok katmanlı risk zincirini kırmak adına gerçekleştirdikleri çalışmaların ikinci düzeyinin aileyi güçlendiren koruyucu ve önleyici hizmetler olduğunu söyleyen Bakan Göktaş, riskin derinleştiği ve çocuğun korunmasının ivedilik kazandığı durumlarda ilgili kurumlarla eşgüdüm içinde danışmanlık, eğitim, sağlık ve gerektiğinde barınma gibi tedbir kararlarının hızla alınmasını ve uygulanmasını sağladıklarının altını çizdi. Bakan Göktaş, öte yandan suça sürüklenen çocuklar gibi ihtisas alanlarında çalışan çocuk evleri sitelerine belirli risk gruplarına özelleştirilmiş hizmet sunduklarını da belirterek, sadece geçici bir yardım değil, okul devamı, güvenli çevre ve düzenli takip üzerinden suça sürüklenmeyi ortadan kaldırabilecek bir müdahale sistemi de yürüttüklerini sözlerine ekledi.
“Suça sürüklenen çocuklar için ihtisaslaşmış hizmet modelleri yürütüyoruz”
Bakan Göktaş, üçüncü düzeyin ise yoğun ve ihtisaslaşmış müdahale olduğunu söyleyerek, “Suça sürüklenen, mağdur olan ya da sokakta yüksek sosyal tehlikelerle karşı karşıya kalan çocuklar için ihtisaslaşmış hizmet modelleri yürütüyoruz. Bu kapsamda Güçlendirici Bakım modelini geliştirdik. Bu modelle ilk kez sağlık, eğitim, adalet, güvenlik ve sosyal hizmetleri tek bir çatı altında bir araya getirdik. Suça sürüklenen ve madde bağımlılığı tedavisi tamamlanan çocuklarımıza yönelik destekleyici hizmetleri daha bütüncül bir yapıya kavuşturduk. Halihazırda bugün 12 ilimizde ihtisaslaşmış çocuk evleri sitelerinde bu modeli uyguluyoruz. Kısa sürede olumlu sonuçlar almaya başladığımızı özellikle belirtmek isterim” değerlendirmesinde bulundu.
Komisyonun çalışmasını suça sürüklenmeyi üreten risk zincirini toplumun vicdanıyla birlikte ele alan kurumsal bir eşik olarak gördüklerini aktaran Göktaş, “Adalet ve güvenlik boyutunda yürüyen süreçlerle, sosyal hizmet müdahalesinin eş zamanlı ilerlemesinin önemli olduğuna inanıyoruz. Amacımız mağduru koruyan, adaleti geciktirmeyen ve suça sürüklenmeyi kaynağında durduran bir sistemi hep birlikte kurmaktır. Bu anlamda sizlerin kıymetli görüşleri ve önerileri bizler açısından son derece değerlidir. Komisyonunuzun bu alanda hazırlayacağı rapor bizim için yol gösterici olacaktır” şeklinde konuştu.
Komisyon toplantısı, Bakan Göktaş’ın konuşmasının ardından Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından ‘suça sürüklenen çocuklara’ ilişkin gerçekleştirdiği sunumla devam etti.
