Kadın sağlığı doğrudan hormonlar ile bağlantılıdır. Hormonal bozukluklarda ise ciddi hastalıklar ile karşılaşabiliriz. Polikistik over sendromu hormonal bir rahatsızlıktır ve bir çok kadında görülebilir. Polikistik over sendromu ve beslenme ile ilgili ” polikistik over sendromu nedir, polikistik over sendromunda nasıl beslenmeliyiz ” merak edilenleri Diyetisyen Tuğçe Yardal açıkladı.
Polikistik over sendromu ve beslenme
PCOS; yumurtalıklarda çeşitli nedenlerle oluşan hormonal ortam dengesizliği sonucu yumurtlamanın bozulması ve aşırı androjen salgılanması durumudur. Kısaca hormon dengesi bozukluğu da denebilir. Genel olarak kan şekerinin normal sınırlar içerisinde kalmasını sağlayan insülin hormonu metabolizmasında bozukluk da söz konusu olabildiğinden dışarıdan bakıldığında yalnızca adet düzensizliği ve tüylenme olan PCOS, aslında insülin hormonunun da işin içerisine katılmasıyla tüm vücudu etkileyebilen bir metabolizma hastalığıdır. Polikistik Over Sendromu ve insülin direnci olan kadınlarda karın bölgesinde kilo alma, kilo verememe, hipoglisemik dönemler ve aşırı karbonhidrat tüketme isteği görülür. Çoğu zaman kilo vermede zorlanmanın sebebi PCOS olabilmektedir.
Peki, ne gibi etkilere yol açar?
PCOS tanısı konulursa ilerleyen dönemlerde Tip II diyabet gelişme olasılığının arttığı bir durumdur. Özellikle yüksek kilolu bireylerde bu risk daha da yüksek olmakla beraber 40 yaşın üzerinde olan PCOS’lu kadınların yaklaşık %40’ında diyabet gelişebilmektedir.
Polikistik overli kadınlar, sağlıklı beslenmeyi ve günde en az 30 dakikalık yürüme gibi fiziksel bir aktiviteyi gündelik yaşamlarına katmalıdırlar.
Bu kişilerin öncelikli tedavisi kilo vermek olmalıdır. Diyet ve egzersize ilave olarak hormonal dengesizlikleri düzeltmeye ve kan şekerini dengelemeye yönelik doktor tarafından uygun görülen ilaç tedavisi başlanabilmektedir.Bu hastalarda zayıflama normalden yavaş olabilir. Doktor ve diyetisyen kontrolleri ile kişi motive edilerek sağlıklı beslenmeyi bir yaşam biçimi haline getirmeli istenilen hedef kiloya ulaşılarak koruma programına geçilmelidir.
Beslenme Önerileri
1.Düşük glisemik indeksli beslenme benimsenmelidir,
Düşük glisemik indeksli beslenme şekli kan şekerini daha yavaş yükselttiğinden insülin direnci önlenebilir. İşlenmiş rafine edilmiş karbonhidrattan, şekerli besinler ve özellikle içeceklerden kaçınılmalıdır.
2.Polikistik over sendromlu hastalara ara öğünün önemi anlatılmalıdır.
Kan şekerini dengeleyebilmek adına öğünler arasında en az 2 en fazla 3 saat olmalıdır. Engel bir durum olmadıkça çiğ ve pişmiş sebzeler, tam tahıl ürünleri, kabuklu meyveler tercih edilmelidir. Böylece ara öğünde tokluk süresi uzatılmış olur. Karbonhidratlar ve proteinler bir arada tüketilmelidir. Kişinin isteğine bağlı olarak örneğin; peynirli tam buğday ekmeğinden sandviç, meyveli yoğurt ideal bir ara öğün olacaktır.
3.En güzel öğün kahvaltı kesinlikle atlanmamalıdır.
Yüksek protein ve posa içeriğine sahip bir kahvaltı günün geri kalanında ki açlık krizlerini önleyeceği için son derece önemlidir. Yumurta, az yağlı peynir, tam buğday ekmeği kahvaltıda yer verilebilecek düşük glisemik indekse sahip sağlıklı seçimler olacaktır.
4.Diyette sağlıklı yağlara yeteri kadar yer verilmelidir.
Diyetin %30’u yağlardan karşılanmalıdır ancak kırmızı etin görünen yağı, tavuğun derisi tüketilmemelidir. Sağlıklı yağlar tercih edilmelidir. Özellikle omega-3’ün en iyi kaynağı olan balık ayrıca avokado, zeytinyağı, yağlı tohumlara yer verilmelidir. Bu hususta pişirme tekniği de büyük önem taşır. Haşlama, buğulama, ızgara gibi yöntemler tercih edilmelidir. Et yemeklerine ilave yağ konulmamalıdır.
5.En önemli etkenlerden biri de zayıflama diyetinin yanı sıra egzersiz yapılmasıdır.
İstenilen kiloya ulaşılıp sağlıklı beslenme yaşam şekli haline getirilirken beraberinde fiziksel aktivite de yapılmalıdır. PCOS’lu kadınlarda haftada 3-4 saat yapılan egzersizin insülin direncini iyileştirmeye ve karın bölgesi yağlanmayı azaltmaya yardımcı olduğu saptanmıştır.
