Pilot bölge olarak seçilen Göcek ve Dalaman koylarında kurulan modern sistem, kontrolsüz demirlemeye bağlı deniz tabanı tahribatını durdurmayı amaçlıyor.
Türkiye’nin en değerli doğa miraslarından biri olan Göcek ve Dalaman koyları, artan tekne trafiği ve bilinçsiz demirleme faaliyetleri nedeniyle ciddi bir çevresel baskı altındaydı. Deniz tabanında dünyadaki oksijenin yüzde 70’ini üreten ve ‘denizlerin ormanı’ olarak kabul edilen endemik deniz çayırlarının (Posidonia Oceanica) fiziksel tahribatını önlemek amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un talimatı ve önderliğinde harekete geçen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA), DERİA Mapa-Şamandıra Projesi’ni başlattı.
Proje kapsamında; 17 koyda toplam 926 deniz mapası ve 906 tonoz yerleştirilerek 886 tekneye hizmet verecek devasa bir deniz koruma ağı kuruldu. Artık bu koylarda rastgele demir atarak deniz tabanındaki kültürel mirasın ve biyolojik çeşitliliğin yok edilmesinin önüne geçilecek. Ayrıca dört adet atık alım teknesi, iki adet deniz yüzey temizleme teknesi ve bir adet deniz dibi tarama temizleme teknesi TÜÇA tarafından bölgede konumlandırıldı.
Bunun yanında deniz yetki alanlarında Gemi Atık Takip Sistemi (GATS) kapsamı dışında kalan gemiler tarafından üretilen atıkların izlenmesi, atık alım süreçlerinin takip edilmesi ve deniz kirliliğin önlenmesi amacıyla Mavi Kart Takip Sistemi (MKTS) çalışmaları hızla devam ediyor. TÜÇA koordinasyonunda kurulacak dijital altyapı sayesinde deniz kirliliğinin önlenmesi, atık yönetiminin izlenebilir hale getirilmesi ve süreçlerin bütüncül bir sistem üzerinden yönetilmesi hedefleniyor.
“Göcek’in geleceğini teknoloji ve çevre bilinci ile kurtarıyoruz”
Projenin vizyonu ve hedefleri hakkında değerlendirmelerde bulunan Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, projenin kar amacı gütmeyen, tamamen ekosistem odaklı bir model olduğunu vurgulayarak, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından işletilecek olduğunu ve sistemden elde edilen tüm gelirin yine denizlerin ve çevrenin korunması için kullanacağını söyledi.
Nurullah Öztürk sözlerine şöyle devam etti: “Denizlerimiz bizlere bırakılmış bir miras değil, gelecek nesillere ulaştırmamız gereken en kıymetli emanetimiz. Göcek koylarındaki deniz çayırları, sadece bir bitki türü değil; denizel yaşamın kaynağı, kıyılarımızın koruyucusu ve dünyamızın nefesi. Bugün burada başlattığımız Mapa-Şamandıra sistemiyle, deniz tabanındaki fiziksel tahribata ‘dur’ diyoruz. Göcek, artık sadece masmavi sularıyla değil, korunmuş doğasıyla da dünyanın örnek mavi ekonomi merkezlerinden biri haline gelecek.”
Dijital rezervasyon ve denizde tam destek
Yapılan açıklamaya göre, denizcilerin hayatını kolaylaştırmak ve koy yönetimini profesyonelleştirmek amacıyla tasarlanan DERİA web sitesi ve mobil uygulaması, sistemin kalbini oluşturuyor. Tekneler bu yeni uygulama ile bir koyda en fazla 3 gün, tüm Göcek bölgesinde ise arka arkaya en fazla 11 gün konaklanabilecek. Böylece koylarda tüm sezon hareket etmeyen teknelerin önüne geçilecek.
Tekne sahipleri, deria.gov.tr adresi üzerinden koylardaki uygun bağlama noktalarını harita üzerinden görebilecek, yerlerini önceden ayırtarak ödemelerini online olarak güvenli bir şekilde gerçekleştirebilecek.