2014’ten bu yana iç savaşın sürdüğü Libya’da, geçen yılın Nisan ayından bu yana Trablus’u ele geçirmeye çalışan Halife Hafter’e bağlı güçler son birkaç haftada geri çekilmeye başladı.
Bunda, Trablus hükümetine bağlı birliklere destek veren Türkiye’nin payı büyük. Hafter’e bağlı hava kuvvetleri bunun üzerine, Libya’daki Türk hedeflerine yönelik büyük bir bombardıman düzenleyeceğini açıkladı.
Türk hedeflerine doğrudan saldırı düzenlenmesi durumunda, ülkede birbiriyle çatışan taraflara doğrudan ya da dolaylı destek veren ülkelerden biri ilk kez hedef haline gelmiş olur.
Hem bu riskten kaçınmak, hem de Hafter’in bir yılı aşkın sürede ilerlediği bölgelerin çoğundan birkaç hafta içinde geri çekilmiş olması; Hafter’e destek veren bazı ülkelerin “ateşkes” çağrılarına ağırlık vermesine yol açtı.
Kasım 2019’da Türkiye ile Libya arasında imzalanan askeri ve güvenlik işbirliği anlaşması kapsamında Türkiye, Trablus’ta Birleşmiş Milletler’in meşru kabul ettiği Ulusal Mutabakat Hükümeti’ne (UMH) hem silah hem de istihbarat ve askeri destek vermeye başladı.
BBC Türkçe’den Ece Göksedef’in yaptığı kapsamlı haberde; yılın sonunda başkent Trablus’a çok yaklaşmış olan Hafter’in ilerlemesi, Türkiye’nin UMH’ye desteği başladıktan kısa bir süre sonra durdu. Bir süre sonra Hafter bazı küçük yerleşim birimlerini kaybetti.
Bu yıl 1 Mayıs’ta UMH, Hafter’e karşı operasyon başlattığını duyurdu. 18 Mayıs’ta Trablus çevresindeki birçok küçük yerleşim yeriyle birlikte Vatiyye Hava Üssü’nün kontrolünü de almıştı.
Operasyonlar sırasında Birleşik Arap Emirlikleri’nin sağladığı Rus yapımı hava savunma sistemleri etkisiz hale getirildi.
Bundan sonra hedef daha da büyütülerek Trablus’un güneyindeki Kasr Bin Gaşir Havalimanı’nı, Hafter güçlerinden geri almak için operasyon başlatıldı. Bu hedef de gerçekleştirilirse sırada Trablus’un güneybatısındaki Tarhuna şehrinin olduğu açıklandı.
Ocak ayında Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve Rus mevkidaşı Lavrov Moskova’da; şehre davet edilen Sarrac ve Hafter’in masaya oturması ve ateşkes anlaşması imzalaması için çalışmıştı.
Sarrac ateşkes anlaşmasına imza atmış, Hafter ise Rusya’nın telkinlerine rağmen süre istemişti. İki günlük süre boyunca Rusya’nın dışında en büyük destekçileri olan Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır’daki yetkililerle görüşen Hafter, nihayetinde anlaşmaya imza atmayacağını açıklamıştı.
Kremlin’e yakın Wagner Grubu, Hafter’le birlikte savaşmak üzere Libya’ya hem paralı asker hem de askeri techizat gönderiyor. Rusya ise, Hafter’i Moskova’ya davet edip üst düzey devlet görevlileriyle fotoğraf verse de, savaşa doğrudan ya da dolaylı olarak müdahil olduğunu hiçbir zaman doğrulamadı.
ABD ordusunun açıklamasında, Wagner Grubu’nun bu desteğinin doğrudan Kremlin’den alınan direktifle yapıldığı; hem siyasi hem maddi olarak Moskova’nın desteği olmadan Libya’daki savaşa böyle müdahil olamayacağı; Moskova’nın, Wagner grubunu, Hafter’e verdiği desteğin üstünü örtmek için kullandığı savunuldu.
Türk hedeflerini bombalayacağını duyuran Hafter’e bağlı hava kuvvetlerine destek olmak üzere Rus savaş uçaklarının Libya’ya gönderildiği belirtildi.
