İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, başkent Tahran’da yerli ve yabancı gazeteciler ile bir araya geldi. Cumhurbaşkanlığı döneminin ilk yılını tamamladığını belirten Reisi, ülke sorunlarını çözmede dışarıya bağımlı olmadıklarını ve kendi yerli imkanlarını kullanmaya çalıştıklarını söyleyerek, “Sorunları gidermek için dışarıya değil kendimize güvenmeliyiz. Kimsenin sorununu çözemeyen yabancılar bizim de sorunlarımızı çözemez. Ülkenin kendi gücü ve iç kapasitelerine odaklanması gerektiğine inanıyoruz” ifadelerini kullandı.
“Nükleer teknoloji ve nükleer enerji bizim yasal hakkımız”
Reisi, nükleer enerji kullanımının İran’ın doğal hakkı olduğunu belirterek, “Nükleer enerji bizim en doğal hakkımız. Hakkımız olan nükleer enerjiden vazgeçmeyeceğiz. Ancak bizim doktrinimizde nükleer silaha yer yok ve bunu haram kabul ediyoruz” dedi. İsrail’in İran’ın nükleer faaliyetlerine yönelik tehditlerine de cevap veren Reisi, İran’ın tehditlere aldırış etmeden nükleer programına devam edeceğini ve İsrail’in buna engel olamayacağını söyledi. Reisi, “Nükleer teknoloji ve nükleer enerji bizim yasal hakkımız. Siyonist rejim hiçbir zaman bizim bu teknolojiye ulaşmamızı istemedi. Nükleer bilim ülkemizde yerli ve milli hale geldiği için ise kimse onu elimizden alamaz” şeklinde konuştu.
“Biden ile görüşmeyeceğim”
Eylül ayında gerçekleşecek Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantısında ABD Başkanı Joe Biden ile görüşüp görüşmeyeceği sorulan Reisi, “Daha önce de ifade ettiğim gibi Biden ile görüşmeyeceğim. ABD Başkanı ile görüşmenin İran’a ve halka bir faydası olmaz” ifadelerini kullandı. ABD ile nükleer müzakerelere değinen Reisi, muhtemel bir anlaşma için ABD’den garanti talep ettiklerini belirterek, “İlk olarak anlaşmada gerekli garantiler verilmeli. İkinci olarak tarafların verdiği vaatlerin test edilmesi gerekiyor. Diğer konular ise İran’a yönelik uygulanan yaptırımların kalıcı olarak kaldırılması ve siyasi gerekçelerle öne sürülen nükleer iddialar meselesinin kapatılmasıdır. Bize göre bu iddialar doğru değil ve aslı astarı yoktur” dedi.
Nükleer anlaşmaya dönüş müzakereleri
Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyinin 5 daimi üyesi (İngiltere, ABD, Çin, Fransa, Rusya) ve Almanya ile İran arasında 2015 yılında “Kapsamlı Ortak Eylem Planı” adı verilen ve İran nükleer faaliyetlerinin denetlenmesini içeren anlaşma imzalanmıştı. Eski ABD Başkanı Donald Trump 2018 yılında tek taraflı olarak anlaşmadan çekilmiş, İran yönetimi de nükleer faaliyetlerini anlaşma öncesine döndürmüştü. Bunun üzerine ABD yönetimi, İran’ı ağır ekonomik yaptırımlarla hedef almıştı. Nükleer anlaşmaya dönüş için Avusturya’nın başkenti Viyana’da Nisan 2021’de İran, Fransa, Rusya, Çin, İngiltere ve Almanya arasında müzakerelere başlanmıştı. ABD Başkanı Joe Biden’ın Kasım 2021’de göreve başlamasıyla ABD’nin de anlaşmaya dönmesi için görüşmeler yürütülüyordu ancak müzakereler geçtiğimiz mart ayında farklı nedenlerle durdurulmuş, bu ayın başlarında yeniden başlamıştı.
