Terörsüz Türkiye Raporu tamamlandı.
Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş başkanlık ettiği komisyon son kez toplandı.
Kurtulmuş ortak rapor hakkında bilgi verdi. Raporun 7 bölümden oluştuğunu ifade eden Kurtulmuş, birinci bölümde komisyonun çalışmalarının, ikinci bölümde komisyonun temel hedeflerinin, üçüncü bölümde Türk-Kürt kardeşliği tarihinin, dördüncü bölümde komisyonda dinlenen kişilerin analizlerinin, beşinci bölümde PKK’nın kendini feshinin, altıncı bölümde sürece ilişkin yasal düzenleme önerilerinin ve yedinci bölümde demokratikleşmeye yönelik önerilerin yer aldığını açıkladı.
“4 BİN 199 SAYFA TUTANAK”
Kurtulmuş, raporun özetini okuyup şöyle devam etti:
“88 saat çalışma yapıldı. 4 bin 199 sayfa tutanak tutuldu. Komisyonun hazırladığı rapor 7 bölümden oluşuyor. Terör meselesinde tarihi bir dönemden geçiyoruz. Barış ve huzurun sağlanması tarihi bir sorumluluk. Raporda PKK’nın kendini feshetmesine ilişkin yasal düzenleme var.
“MİLLETİMİZ DAĞILMAYI DURDURACAK”
Ülkemizde kardeşlik, esenlik ve toplumsal barışı destekleyen her sözü ve her adımı desteklemekteyiz. Bu mesele farklılıkları derinleştiren ezber kalıpları değil kararlı adımlarlar çözüme kavuşturacaktır. Milletimiz dağılma ve parçalanmayı durduracak. Meclis vazifesini tereddütsüz bir şekilde yürüttü. Terörün ülkemizin gündeminden çıkarılması her birimiz için tarihi bir sorumluluktur. Alınan tedbirler hukukla sağlam bir şekilde ilerleyecektir. Kardeşliğimizi güçlendiriyoruz. Komisyon acılarımızı inkar etmeden geleceği birlikte korumak kararlılığın açık bir ifadesidir.
“RAPOR AF MAHİYETİNDE DEĞİL”
Rapor af mahiyetinde değildir. Komisyon, toplumsa huzur ve sukünü zedeleyen terör eylemleri ve şiddet ikliminin sona erdirme iradesini rapor haline getirmiştir. Yaptığımız çalışmalar, gelinen aşamayla sınırlı ve tamamlanmış bir süreç olarak değerlendirilemez. Hazırlanan rapor toplumsal barışın zeminini koruyor. Komisyon raporumuz bu anlamda bir nihayet değil, bilakis atılan ve atılacak kararlı adımların mihenk taşı olarak kabul edilmelidir.
ANAYASA MESAJI
Raporda bahsedilen düzenlemelere ek olarak raporlarda ifade edilen daha demokratik, sivil, özgürlükçü, katılımsı ve kapsayıcı anayasaya ihtiyaç duyulmaktadır. Yeni anayasa hazırlama Komisyonumuzun görevi olmamakla birlikte ülkemiz için yerine getirilmesi gereken ortak ödev ve sorumluluk olarak önümüzde durmakta.”
“İNFAZ SİSTEMİ YAMALI BOHÇAYA DÖNMÜŞTÜR”
MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız da bu süreçte söylemeyen bir söz kalmadığını ifade edip “Komisyonumuzun temel anayasa ilkelerini üniter devlet yapısını dönüştürmek gibi bir yetkisi misyonu yoktur.” dedi.
“Terörsüz Türkiye vizyonu tam burada salt bir güvenlik politikası olarak görmekten mesele beka meselesidir.” diye konuşan Yıldız, infaz sisteminin “yamalı bohçaya” dönüştüğüne vurgu yapıp “Düzeltilmesi lazımdır.” diye konuştu.
Yıldız, AİHM kararlarına hukuk devleti olarak uyulması gerektiğinin de altını çizdi.
“RAPOR LAFTA VE RAFTA KALMAMALI”
CHP Grup Başkanvekili Murat Emir ise “Rapor lafta ve rafta kalmamalı.” diyerek yasal adımların ivedilikle atılması gerektiğine vurgu yaptı.
RAPORUN AYRINTILARI
Rapor 60 sayfa ve 7 bölümden oluşuyor.
Raporda öne çıkan başlıklar ise üniter devlet yapısı, toprak bütünlüğü, Türkçe’nin resmi dil statüsü ve laik Cumhuriyet ilkesinin korunması.
Komşu ülke sahalarında da olsa Türkiye’ye tehdit oluşturan yapıların varlığına müsaade edilmemesi talep edilirken sadece güvenlik değil, kamu düzeni, özgürlük ve toplumsal bütünleşmenin sağlanması vurgulandı.
Konu dönemsel bir siyasi hamle değil sürekliliği olan bir devlet politikası olarak tanımlandı. Yeni bir anayasa, TBMM iç tüzüğü, siyasi partiler kanunu ve seçim kanunlarında değişiklik önerisinde bulunuldu.
Türkiye’ye yıllık 100 ila 340 milyar dolarlık kaybının ve bölgesel kalkınma farklarının ortadan kaldırılması talep edildi.
Türk-Kürt kardeşliği tarihsel bir kader birliği olarak ve çözüm “kardeşlik hukuku” olarak tanımlandı.
PKK’nın kendini feshettiğini ve silah bıraktığını devletin tespiti ardından örgüt mensupları için yasa önerisinde bulunuldu.
RAPORUN BÖLÜMLERİ
İlk 4 bölümde Terörsüz Türkiye sürecinin kronolojik işleyişi bulunuyor. 5,6 ve 7’inci bölümlerde ise atılması gereken adımlar ve öneriler yer alıyor.
ÖRGÜTÜN FESHİ VE SİLAH BIRAKMA SÜRECİ
5’inci bölümde örgütün feshi ve silah bırakma sürecine yer verilirken bu konuda iç ve dış güvenlik unsurlarının PKK’nın silah bırakmasına dair bir teyit mekanizması içinde olması gerektiğine vurgu yapılıyor. Bölümde silah bırakma ile yasal düzenlemelerin zamana yayılarak ilerleyebileceğine atıf yapılıyor. Düzenlemelerin duruma özel ve geçici olması gerektiğine vurgu yapılırken af algısı oluşturması gerektiğine dikkat çekiliyor.
6’ıncı bölümde ise yasal düzenleme önerileri bulunuyor. Örgütün silah bırakma ve sonraki süreç, örgüt üyelerinin hukuki durumu ve toplumla bütünleşme adımları raporda yer alıyor. Süreçte görev alanlara yasal güvence sağlanması da yasal öneriler arasında.
AİHM VE AYM ÇAĞRISI
7’inci bölümde de AİHM ve AYM kararlarına uyulma çağrısı var. Temel hak ve özgürlüklerin önündeki engellerin kaldırılmasına da raporda atıf yapılıyor. Doğuştan gelen haklar ise dikkat çeken başlıklar arasında. Raporda yine şiddet içermeyen eylemlerin de terör dışına çıkarılması gerektiği belirtiliyor. Terörle Mücadele Kanunu’nun belirleyici tanım üzerinden yeniden belirlenmesi gerektiği ifade ediliyor.
UMUT HAKKI OLACAK MI?
Umut hakkı ibaresi ise raporda yer almıyor.
UMUT HAKKI NEDİR?
Ceza hukukunda kullanılan bir kavram olan “Umut hakkı” mahkum edilmiş kişilerin belirli koşullar altında yeniden topluma kazandırılma ve serbest bırakılma hakkını ifade eder.
Bu kavram, özellikle ağır cezalar almış ya da ömür boyu hapis cezasına çarptırılmış kişileri kapsar. Umut hakkı, cezanın infazı sırasında mahkumun pişmanlık göstermesi, topluma yeniden kazandırılma potansiyelinin bulunması ve iyi hal gibi unsurlar göz önüne alınarak belirli bir süre sonra serbest kalma umuduna sahip olmasına olanak sağlar.
